Nội dung chính
Tiêm vắc-xin phòng phế cầu là biện pháp hiệu quả nhất để giảm thiểu nguy cơ viêm phổi nặng, viêm màng não và các biến chứng nguy hiểm khác ở trẻ em và người cao tuổi.
Nguy cơ thực tế từ phế cầu khuẩn
Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) thường sống êm ái trong khoang mũi họng của người khỏe mạnh, nhưng khi hệ miễn dịch suy giảm – đặc biệt trong thời tiết lạnh – vi khuẩn này có thể nhanh chóng lan rộng và gây bệnh nặng.
Theo tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có khoảng 1,6 triệu ca tử vong toàn cầu do nhiễm trùng phế cầu, trong đó trẻ dưới 5 tuổi và người trên 65 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất.
Hậu quả nếu không tiêm phòng
Triệu chứng ban đầu của bệnh do phế cầu khuẩn thường không đặc hiệu: sốt, ớn lạnh, ho, khó thở. Nhiều trường hợp bị nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường, nhưng bệnh có thể tiến triển nhanh chóng thành viêm phổi nặng, nhiễm trùng huyết hoặc viêm màng não, đe dọa tính mạng.
Ví dụ thực tế tại Bệnh viện Đa khoa Lâm Đồng, ông Nguyễn Văn Ba (67 tuổi) nhập viện vì viêm phổi nặng. Do chưa tiêm vắc-xin phòng phế cầu, bệnh đã tiến triển nhanh, buộc phải dùng máy thở hỗ trợ.
Ai nên được tiêm vắc-xin phòng phế cầu?
- Trẻ em dưới 5 tuổi, đặc biệt là dưới 2 tuổi.
- Người từ 65 tuổi trở lên.
- Người mắc bệnh mãn tính: hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), tiểu đường, bệnh tim, gan, thận.
- Người có hệ miễn dịch suy giảm (do bệnh lý hoặc thuốc ức chế miễn dịch).
- Người hút thuốc lá thường xuyên.
Lịch tiêm và các loại vắc-xin hiện có ở Việt Nam
Hiện nay, Bộ Y tế đã phê duyệt nhiều loại vắc-xin phòng phế cầu phù hợp với từng độ tuổi và nhóm nguy cơ. Lịch tiêm tiêu chuẩn thường bao gồm:
- Liều đầu tiên vào độ tuổi 2 tháng (đối với trẻ sơ sinh).
- Liều tăng cường sau 2–4 tuần.
- Liều duy trì vào tuổi 12‑15 tháng và/hoặc tuổi 5‑6 tuổi.
Vắc-xin dự kiến sẽ được đưa vào chương trình Tiêm chủng mở rộng (TCM) từ năm 2026, ưu tiên khu vực miền núi và cộng đồng dân tộc thiểu số.
Lý do nên tiêm ngay hôm nay
Tiêm vắc-xin không chỉ bảo vệ cá nhân mà còn giảm tải cho hệ thống y tế trong mùa lạnh, khi các ca viêm phổi tăng cao. Ngoài việc ngăn ngừa bệnh, vắc-xin còn giảm mức độ nghiêm trọng nếu có nhiễm trùng, giảm tỷ lệ nhập viện và tử vong.
Hãy đặt lịch tiêm tại các cơ sở y tế uy tín ngay trước khi thời tiết trở nên lạnh hơn để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
An Nhiên.