Nội dung chính
Thuốc GLP-1 như semaglutide và tirzepatide có thể giúp giảm 10‑20% cân nặng, nhưng chỉ khi bạn kết hợp chúng với lối sống lành mạnh.
1. Kiểm tra sức khỏe tổng quát trước khi bắt đầu
Trước khi dùng bất kỳ loại GLP-1 nào, bác sĩ sẽ đánh giá tiền sử bệnh, nguy cơ tim mạch, chức năng gan‑thận, rối loạn chuyển hoá và tình trạng tâm lý. Việc này giúp cân nhắc lợi ích‑nguy cơ, lựa chọn liều thích hợp và lập kế hoạch theo dõi tác dụng phụ.
2. Đặt mục tiêu cải thiện sức khỏe, không chỉ cân nặng
Giảm cân thực sự là cải thiện các chỉ số: đường huyết, huyết áp, lipid máu và nguy cơ tim mạch. Hãy tập trung vào năng lực thể lực, chất lượng giấc ngủ và trạng thái tinh thần thay vì chỉ nhìn vào con số trên cân.
3. Điều chỉnh mối quan hệ với thực phẩm
GLP-1 làm giảm cảm giác thèm ăn, nhưng có thể khiến một số người cảm thấy “mất hứng thú” với bữa ăn. Hãy làm việc với chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng thực đơn đa dạng, đủ chất dinh dưỡng và vẫn giữ được niềm vui khi ăn.
4. Kết hợp với hoạt động thể chất
Thuốc không thể thay thế vận động. Đề xuất tối thiểu 150 phút/tuần hoạt động vừa (đi bộ nhanh, bơi, đạp xe) và 2 buổi/tuần tập sức mạnh (tạ, dây kháng lực). Nghiên cứu cho thấy người dùng GLP-1 kết hợp tập luyện giảm mỡ tới 30 % hơn và bảo toàn khối cơ tốt hơn.
5. Ngăn ngừa mất cơ và loãng xương
Giảm cân nhanh có nguy cơ mất khối cơ và mật độ xương. Đảm bảo tiêu thụ protein 1‑1,2 g/kg/ngày (trứng, cá, sữa chua Hy Lạp, whey) và thực hiện bài tập tăng sức mạnh đều đặn. Đối với người có nguy cơ cao, nên kiểm tra mật độ xương định kỳ.
6. Ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng
Vì khẩu phần ăn giảm, chất lượng thực phẩm trở nên quan trọng hơn. Hãy chọn rau xanh, trái cây ít đường, đậu, ngũ cốc nguyên hạt, thực phẩm giàu chất xơ và nước. Sinh tố từ rau bina, hạt chia, sữa thực vật không đường là lựa chọn tốt.
Kiểm tra định kỳ các chỉ số vitamin B12, sắt, vitamin D để phát hiện thiếu hụt sớm.
7. Kiểm soát tác dụng phụ
Buồn nôn, no sớm, trào ngược, táo bón hoặc tiêu chảy thường xuất hiện khi mới bắt đầu hoặc tăng liều. Giảm triệu chứng bằng cách ăn chậm, chia nhỏ bữa, tránh thực phẩm nhiều dầu mỡ và uống đủ nước. Nếu buồn nôn kéo dài, bác sĩ có thể kê thuốc chống nôn.
8. Ngủ đủ giấc và quản lý căng thẳng
Thiếu ngủ và stress làm tăng hormone ghrelin – gây thèm ăn. Đặt mục tiêu ngủ 7‑8 giờ mỗi đêm và áp dụng kỹ thuật thư giãn như thiền, hít thở sâu hoặc viết nhật ký. Khi căng thẳng kéo dài, trị liệu tâm lý là một giải pháp hiệu quả.
DS. Hoàng Vân