Khoa học – Tapchisacdep.com https://tapchisacdep.com Tạp chí sắc đẹp & phụ nữ Việt Nam Sun, 21 Sep 2025 16:13:50 +0000 vi hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.7.2 https://cloud.linh.pro/tapchisacdep/2025/08/tapchisacdep.svg Khoa học – Tapchisacdep.com https://tapchisacdep.com 32 32 Ngày hội Khoa học Mùa hè: NIEHS tôn vinh nghiên cứu sức khỏe môi trường https://tapchisacdep.com/ngay-hoi-khoa-hoc-mua-he-niehs-ton-vinh-nghien-cuu-suc-khoe-moi-truong/ Sun, 21 Sep 2025 16:13:42 +0000 https://tapchisacdep.com/ngay-hoi-khoa-hoc-mua-he-niehs-ton-vinh-nghien-cuu-suc-khoe-moi-truong/

Nghiên cứu về sức khỏe môi trường đang trở thành một phần quan trọng trong nỗ lực toàn cầu nhằm bảo vệ sức khỏe con người và môi trường xung quanh. Viện nghiên cứu sức khỏe môi trường đang tích cực triển khai nhiều hoạt động để trình bày và giới thiệu các công trình nghiên cứu đang thực hiện. Thông qua các áp phích, con người và các quan hệ đối tác, viện đang nỗ lực truyền tải thông điệp về tầm quan trọng của sức khỏe môi trường.

Fellows Award for Research Excellence FARE 2026 - a trophy surrounded by plants
Fellows Award for Research Excellence FARE 2026 – a trophy surrounded by plants
In-House Research
In-House Research

Các hoạt động này không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu các công trình nghiên cứu mà còn bao gồm việc trình bày các bài viết khoa học, những cống hiến và sự công nhận từ cộng đồng quốc tế. Những nỗ lực này không chỉ giúp tăng cường sự gắn kết giữa viện và các đối tác trên nhiều lĩnh vực khác nhau mà còn góp phần nâng cao nhận thức về vai trò của sức khỏe môi trường trong việc bảo vệ sức khỏe con người.

Grantee Research
Grantee Research

Thông qua sự kiện này, Viện nghiên cứu sức khỏe môi trường hy vọng sẽ thiết lập và củng cố mối quan hệ hợp tác với các đối tác từ nhiều lĩnh vực, bao gồm y tế công cộng, bảo vệ môi trường và các ngành liên quan khác. Sự hợp tác này sẽ giúp thúc đẩy các nghiên cứu và hoạt động thực tiễn nhằm cải thiện sức khỏe môi trường và góp phần vào sự phát triển bền vững của cộng đồng.

WTP trainees learn how to decontaminate full-body PPE.
WTP trainees learn how to decontaminate full-body PPE.

Các chuyên gia và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực sức khỏe môi trường sẽ có cơ hội trao đổi ý tưởng, chia sẻ kinh nghiệm và kết quả nghiên cứu. Điều này không chỉ giúp thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực sức khỏe môi trường mà còn góp phần vào việc xây dựng các chính sách và chương trình nhằm bảo vệ sức khỏe con người và môi trường.

Trong bối cảnh hiện nay, khi mà các vấn đề môi trường đang trở nên ngày càng nghiêm trọng, việc tăng cường nghiên cứu và hợp tác trong lĩnh vực sức khỏe môi trường là vô cùng cần thiết. Viện nghiên cứu sức khỏe môi trường đang thể hiện cam kết của mình trong việc đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu và hợp tác quốc tế, nhằm mục đích cuối cùng là bảo vệ sức khỏe con người và môi trường sống.

]]>
Bí ẩn 400 năm: Nữ quý tộc dùng dây vàng giữ răng không rơi https://tapchisacdep.com/bi-an-400-nam-nu-quy-toc-dung-day-vang-giu-rang-khong-roi/ Sat, 20 Sep 2025 12:58:05 +0000 https://tapchisacdep.com/bi-an-400-nam-nu-quy-toc-dung-day-vang-giu-rang-khong-roi/

Các nhà khoa học đã phát hiện ra một bí mật bị chôn vùi từ lâu về một nữ quý tộc Pháp thế kỷ 17, 400 năm sau khi bà qua đời. Anne d’Alegre, người qua đời vào năm 1619, đã sử dụng dây vàng để giữ răng của mình không bị rơi ra. Việc khám phá này được thực hiện trong quá trình một cuộc khai quật khảo cổ tại Château de Laval ở tây bắc nước Pháp vào năm 1988.

A close-up in picture (A) and in radiograph (B) of the skull of Anne d'Alegre, a 17th-century aristocrat. (INRAP/AFP)
A close-up in picture (A) and in radiograph (B) of the skull of Anne d’Alegre, a 17th-century aristocrat. (INRAP/AFP)

Thân thể của bà được ướp trong một cỗ quan tài chì, và bộ xương cũng như răng của bà được bảo tồn một cách đáng chú ý. Vào thời điểm đó, các nhà khảo cổ đã nhận thấy bà có một bộ răng giả, nhưng họ không có công cụ quét tiên tiến để tìm hiểu thêm. Mới đây, một nhóm các nhà khảo cổ và nha sĩ đã xác định rằng d’Alegre đã bị bệnh nha chu làm răng của bà bị lỏng, theo một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Khoa học Khảo cổ: Báo cáo.

Quét bằng ‘Chùm tia hình nón’, sử dụng tia X để tạo hình ảnh ba chiều, cho thấy dây vàng đã được sử dụng để giữ và siết chặt một số răng của bà. Ngoài ra, bà còn có một răng giả làm bằng ngà voi của một con voi – không phải là ngà của hà mã, vốn phổ biến vào thời điểm đó. Tuy nhiên, công việc nha khoa phức tạp này chỉ làm ‘tệ tình hình hơn’, theo Rozenn Colleter, một nhà khảo cổ tại Viện Nghiên cứu Khảo cổ Phòng ngừa Quốc gia Pháp và là tác giả chính của nghiên cứu.

Các dây vàng sẽ cần phải được siết lại nhiều lần trong nhiều năm, làm cho các răng lân cận càng bị mất ổn định hơn, các nhà nghiên cứu cho biết. Có lẽ d’Alegre đã chịu đựng sự đau đớn này không chỉ vì lý do y tế. Thời đó có áp lực rất lớn đối với phụ nữ quý tộc khi mà vẻ ngoài được coi là có liên quan đến giá trị và thứ hạng trong xã hội. Ambroise Pare, một người cùng thời với d’Alegre, là bác sĩ của một số vị vua Pháp và đã thiết kế các bộ răng giả tương tự, đã tuyên bố rằng ‘nếu một bệnh nhân không có răng, thì lời nói của người đó trở nên thô kệch’, theo lời của Colleter.

Một nụ cười đẹp đặc biệt quan trọng đối với d’Alegre, một ‘nhân vật gây tranh cãi’, hai lần bị विधवा và là một người phụ nữ có vị thế xã hội không tốt, theo Colleter. Bà đã sống qua một thời kỳ đầy biến động trong lịch sử Pháp. Là một người Huguenot, một Kitô hữu cải cách, người đã chiến đấu chống lại người Công giáo trong các Cuộc chiến Tôn giáo Pháp vào cuối thế kỷ 16. Ở tuổi 21, bà đã विधवा lần đầu tiên và có một con trai nhỏ, Guy XX de Laval.

Khi đất nước dấn vào Chiến tranh Tôn giáo lần thứ Tám, d’Alegre và con trai bà đã phải trốn tránh các lực lượng Công giáo trong khi tài sản của họ bị vua tịch thu. Con trai bà sau đó chuyển sang Công giáo và đi chiến đấu ở Hungary, và tử vong trong trận chiến ở tuổi 20. Sau khi विधवा lần thứ hai, d’Alegre qua đời vì bệnh ở tuổi 54.

Răng của d’Alegre ‘cho thấy bà đã trải qua rất nhiều căng thẳng’, theo Colleter. Nhà nghiên cứu này hy vọng rằng nghiên cứu này ‘đã đi một bước nhỏ để phục hồi danh dự cho bà’. Bệnh nha chu nghiêm trọng ước tính ảnh hưởng đến gần một phần năm số người lớn trên thế giới, theo Tổ chức Y tế Thế giới.

]]>
Anthony Hopkins châm chọc sản phẩm tạo hình khuôn mặt của Kim Kardashian https://tapchisacdep.com/anthony-hopkins-cham-choc-san-pham-tao-hinh-khuon-mat-cua-kim-kardashian/ Thu, 18 Sep 2025 10:12:57 +0000 https://tapchisacdep.com/anthony-hopkins-cham-choc-san-pham-tao-hinh-khuon-mat-cua-kim-kardashian/

Các sản phẩm mặt nạ định hình khuôn mặt, hay còn gọi là ‘face shapewear’, đang trở nên phổ biến trên các nền tảng mạng xã hội như TikTok và Instagram. Những sản phẩm này được quảng cáo với khả năng tạo ra một khuôn mặt thon gọn hơn, cằm sắc nét hơn và má nâng cao hơn mà không cần phẫu thuật. Tuy nhiên, khi loại trừ yếu tố hài hước và cường điệu, nhiều người tự hỏi liệu có bất kỳ cơ sở khoa học nào đằng sau những tuyên bố này.

"Face shapewear usually refers to compression wraps or masks that claim to lift or sculpt the face," explains Dr. Dendy Engelman
“Face shapewear usually refers to compression wraps or masks that claim to lift or sculpt the face,” explains Dr. Dendy Engelman

Các chuyên gia về da liễu và phẫu thuật tạo hình khuôn mặt đã lên tiếng để làm rõ vấn đề này. Đa số họ đồng ý rằng face shapewear không mang lại kết quả định hình khuôn mặt lâu dài như những gì được quảng cáo trên mạng xã hội. Trên thực tế, một số chuyên gia coi đây là một loại ‘thế hệ giả dược’ trong lĩnh vực thẩm mỹ.

The legendary Anthony Hopkins revisited his iconic Hannibal Lecter role from "The Silence of the Lambs"
The legendary Anthony Hopkins revisited his iconic Hannibal Lecter role from “The Silence of the Lambs”

Face shapewear thường bao gồm các loại băng quấn hoặc mặt nạ nén, được cho là có khả năng nâng hoặc định hình khuôn mặt. Các chuyên gia giải thích rằng khi mọi người nói rằng nó ‘hoạt động’, họ thường thấy một sự giảm tạm thời trong việc sưng mặt hoặc một cảm giác căng da nhẹ do sự thay đổi chất lỏng. Tuy nhiên, không có sự thay đổi thực sự về cấu trúc khuôn mặt.

Post surgery compression face wrap.
Post surgery compression face wrap.

Tác dụng của face shapewear thường chỉ kéo dài vài giờ. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng không có bằng chứng lâm sàng mạnh mẽ hỗ trợ hiệu quả lâu dài của face shapewear. Ngay cả khi sử dụng liên tục, kết quả cũng không cải thiện theo thời gian. Để duy trì bất kỳ hiệu ứng nào, người dùng phải đeo nó hàng ngày và ngay cả vậy, bất kỳ sự cải thiện nào cũng có thể biến mất trong vòng vài giờ.

Post-op compression garments play a specific, functional role in reducing swelling in a clinical setting.
Post-op compression garments play a specific, functional role in reducing swelling in a clinical setting.

Các chuyên gia cảnh báo rằng việc sử dụng face shapewear quá mức có thể gây kích ứng da, đặc biệt nếu chúng gây ra quá nhiều áp lực. Ngoài ra, còn có nguy cơ ảnh hưởng đến hệ thống thoát nước lymphatic hoặc gây khó chịu cho hàm.

All the experts point to non-invasive treatments like radiofrequency (RF) and microcurrent therapy.
All the experts point to non-invasive treatments like radiofrequency (RF) and microcurrent therapy.

Các chuyên gia y tế khuyên rằng nếu muốn đạt được kết quả thực sự, nên tìm kiếm các phương pháp điều trị không xâm lấn như liệu pháp tần số vô tuyến và liệu pháp microcurrent. Mặt khác, sản phẩm face shapewear chỉ có thể mang lại một cảm giác tạm thời, chứ không phải là một giải pháp lâu dài.

If you're looking for firming, you're better off investing in a good retinol
If you’re looking for firming, you’re better off investing in a good retinol

Tóm lại, mặc dù face shapewear có thể mang lại một vài hiệu ứng tạm thời như giảm sưng mặt hoặc cảm giác căng da, nhưng nó không thực sự mang lại sự thay đổi lâu dài về cấu trúc khuôn mặt. Nếu muốn có kết quả thực sự, tốt nhất nên lựa chọn các phương pháp điều trị đã được chứng minh và tham khảo ý kiến của các chuyên gia.

]]>
Phát triển quang phổ kế tí hon trên điện thoại thông minh https://tapchisacdep.com/phat-trien-quang-pho-ke-ti-hon-tren-dien-thoai-thong-minh/ Mon, 08 Sep 2025 05:27:55 +0000 https://tapchisacdep.com/phat-trien-quang-pho-ke-ti-hon-tren-dien-thoai-thong-minh/

Các nhà nghiên cứu tại Đại học North Carolina (NC State) đã đạt được một bước tiến quan trọng trong lĩnh vực phân tích hóa học với việc phát triển một quang phổ kế có kích thước siêu nhỏ. Thiết bị này không chỉ có thể cung cấp công cụ phân tích hóa học tiên tiến cho điện thoại thông minh và các thiết bị nhỏ gọn khác mà còn mở ra nhiều khả năng ứng dụng trong tương lai.

Quang phổ kế là một công cụ quan trọng trong việc phân tích cách vật liệu tương tác với ánh sáng, giúp xác định tính chất hóa học và vật lý của chúng. Ứng dụng của nó rất đa dạng, từ chẩn đoán y tế, giám sát môi trường đến thám hiểm không gian và kiểm soát chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, các quang phổ kế truyền thống thường có kích thước lớn và yêu cầu thiết kế quang học phức tạp, khiến chúng khó tích hợp vào các thiết bị di động.

Nhóm nghiên cứu tại NC State, dẫn đầu bởi Brendan O’Connor, giáo sư kỹ thuật cơ khí và hàng không vũ trụ, đã tạo ra một nguyên mẫu quang phổ kế có kích thước chỉ vài milimét vuông. Kích thước nhỏ gọn này cho phép thiết bị được đặt trực tiếp trên điện thoại thông minh hoặc các bộ cảm biến khác. Mặc dù nhỏ nhưng thiết bị này có khả năng phát hiện ánh sáng từ quang phổ cực tím đến cận hồng ngoại, cung cấp một phạm vi phân tích rộng.

Thiết bị hoạt động dựa trên cảm biến quang được thiết kế đặc biệt, có độ nhạy thay đổi tùy theo điện áp áp dụng. Bằng cách quét qua điện áp dưới một volt và ghi lại phản ứng của cảm biến, các nhà nghiên cứu có thể tính toán để tái tạo toàn bộ quang phổ ánh sáng phản xạ hoặc truyền qua vật liệu. Quá trình này diễn ra trong chưa đầy một phần nghìn giây, không đòi hỏi thiết kế quang học phức tạp hoặc đầu vào điện áp cao.

Trong các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, nguyên mẫu đã chứng minh độ chính xác tương đương với những quang phổ kế thông thường. Nó cũng đạt được độ nhạy sánh ngang với cảm biến quang thương mại có sẵn. Điều này cho thấy tiềm năng của thiết bị trong việc cung cấp kết quả phân tích chính xác và đáng tin cậy.

Brendan O’Connor cho biết đây là bước tiến đầu tiên hướng tới sản phẩm thương mại và ông hy vọng rằng về lâu dài, mục tiêu của họ là đưa quang phổ kế ra thị trường tiêu dùng. Kích thước nhỏ gọn và nhu cầu năng lượng thấp của công nghệ mới này làm cho nó khả thi để tích hợp vào điện thoại thông minh, mở ra nhiều ứng dụng thú vị trong tương lai.

Một số ứng dụng tiềm năng của công nghệ này bao gồm chẩn đoán y tế tại chỗ, giám sát môi trường theo thời gian thực và phân tích chất lượng thực phẩm. Với khả năng tích hợp vào các thiết bị di động, người dùng có thể thực hiện các phép đo và phân tích ngay tại hiện trường, giảm thiểu thời gian và chi phí.

Tổng thể, việc phát triển quang phổ kế siêu nhỏ này đại diện cho một bước đột phá quan trọng trong lĩnh vực phân tích hóa học. Với tiềm năng ứng dụng rộng rãi và khả năng tích hợp vào các thiết bị di động, công nghệ này có thể mang lại nhiều lợi ích cho nhiều lĩnh vực khác nhau.

]]>
Nhịp sống 24: Những tin tức đáng chú ý hôm nay https://tapchisacdep.com/nhip-song-24-nhung-tin-tuc-dang-chu-y-hom-nay/ Sun, 31 Aug 2025 17:43:22 +0000 https://tapchisacdep.com/nhip-song-24-nhung-tin-tuc-dang-chu-y-hom-nay/

Trong quá trình phát triển không ngừng của đất nước, nhiều dự án cơ sở hạ tầng quan trọng đang được triển khai nhằm thay đổi bộ mặt giao thông ở các địa phương. Một trong những dự án nổi bật là tuyến đường với mức đầu tư lên tới 800 tỷ đồng, băng qua núi ở tỉnh Gia Lai. Dự án này không chỉ hứa hẹn góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội mà còn cải thiện đáng kể điều kiện giao thông cho người dân địa phương, giúp họ di chuyển dễ dàng và thuận tiện hơn.

Ở một khía cạnh khác, số liệu mới nhất về tỷ lệ sinh tại Mỹ cho thấy một thực trạng đáng quan tâm. Tỷ lệ sinh đã xuống mức thấp nhất trong lịch sử, một hiện tượng đang thu hút sự quan tâm rộng rãi từ công chúng cũng như giới chuyên gia. Nhiều câu hỏi được đặt ra về nguyên nhân dẫn đến tình trạng này và các biện pháp có thể được thực hiện để cải thiện tỷ lệ sinh trong tương lai. Việc tìm hiểu và giải quyết vấn đề này không chỉ giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra những quyết định đúng đắn mà còn góp phần đảm bảo tương lai của dân số và nền kinh tế.

Trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển và thâm nhập sâu vào đời sống, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào các hoạt động hàng ngày đang trở nên phổ biến. Tại Trung Quốc, một lớp học AI đặc biệt dành cho các cụ ông, cụ bà đã được thành lập. Tại đây, những người cao tuổi có cơ hội tìm hiểu và làm quen với công nghệ AI, mở ra những cơ hội mới để các thế hệ cao tuổi có thể kết nối và cập nhật kiến thức trong thời đại số. Điều này không chỉ giúp giảm khoảng cách thế hệ mà còn cho phép mọi người, bất kể tuổi tác, có thể tận dụng những thành tựu của công nghệ hiện đại để cải thiện cuộc sống.

Những thông tin trên phản ánh sự đa dạng và phong phú của đời sống – xã hội hiện nay, từ các dự án phát triển cơ sở hạ tầng đến các vấn đề liên quan đến dân số và ứng dụng công nghệ. Tất cả đều thể hiện sự thay đổi không ngừng và nỗ lực của con người trong việc xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn, nơi mà mọi người có thể tận hưởng cuộc sống chất lượng cao và tiếp cận với những cơ hội mới.

]]>
Phát hiện cách tiêu diệt tế bào ung thư bằng cách làm nổ từ trong ra ngoài https://tapchisacdep.com/phat-hien-cach-tieu-diet-te-bao-ung-thu-bang-cach-lam-no-tu-trong-ra-ngoai/ Sat, 30 Aug 2025 22:14:17 +0000 https://tapchisacdep.com/phat-hien-cach-tieu-diet-te-bao-ung-thu-bang-cach-lam-no-tu-trong-ra-ngoai/

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra một phương pháp mới để chống lại tế bào ung thư bằng cách kích hoạt cơ chế tự vỡ từ trong ra ngoài. Phát hiện này liên quan đến một hợp chất đường được tìm thấy trong vi khuẩn sống ở đáy biển sâu, có khả năng kích hoạt một loại chết tế bào được gọi là pyroptosis.

Pyroptosis là một hình thức chết tế bào được lập trình gây viêm, và gần đây đã trở thành một chiến lược điều trị hứa hẹn cho bệnh ung thư. Khi tế bào ung thư trải qua pyroptosis, chúng không chỉ bị phá hủy mà còn phát ra tín hiệu để hệ miễn dịch tham gia vào cuộc chiến chống lại bệnh tật.

Các nhà điều tra đã tinh chế một phân tử đường chuỗi dài, hay còn gọi là exopolysaccharide, từ vi khuẩn ở đáy biển sâu và chứng minh rằng nó có khả năng kích hoạt pyroptosis để ức chế sự phát triển của khối u. Hợp chất này, được gọi là EPS3.9, bao gồm các thành phần mannose và glucose, và được sản xuất bởi chủng vi khuẩn Spongiibacter nanhainus CSC3.9 và các thành viên khác của chi Spongiibacter.

Theo các phân tích cơ chế, EPS3.9 có thể trực tiếp nhắm vào các phân tử phospholipid màng và gây độc cho khối u bằng cách kích thích pyroptosis trong tế bào ung thư bạch cầu ở người. Trong các thí nghiệm trên chuột mắc ung thư gan, EPS3.9 cũng đã thể hiện tác dụng chống khối u đáng kể và kích hoạt phản ứng miễn dịch chống khối u.

Giáo sư Chaomin Sun, Viện Khoa học Trung Quốc, cho biết: “Công trình của chúng tôi không chỉ cung cấp cơ sở lý thuyết cho việc phát triển các loại thuốc dựa trên carbohydrate mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khám phá tài nguyên vi mô biển.”

Nghiên cứu này đã được công bố trên Tạp chí FASEB, với tựa đề “A Novel Exopolysaccharide, Highly Prevalent in Marine Spongiibacter, Triggers Pyroptosis to Exhibit Potent Anticancer Effects”. Tác giả chính của nghiên cứu là Ge Liu, Yeqi Shan và Chaomin Sun. DOI: 10.1096 / fj.202500412R

Phát hiện này mở ra cánh cửa cho một phương pháp điều trị ung thư mới, sử dụng các phân tử tự nhiên để giải phóng sự phá hủy có mục tiêu. Nếu được phát triển thành công, phương pháp này có thể cung cấp một lựa chọn điều trị mới cho bệnh nhân ung thư, và có thể có tiềm năng để kết hợp với các phương pháp điều trị khác để đạt được hiệu quả cao hơn.

]]>
Phát hiện hành tinh cách Earth 35 năm ánh sáng có khả năng hỗ trợ sự sống https://tapchisacdep.com/phat-hien-hanh-tinh-cach-earth-35-nam-anh-sang-co-kha-nang-ho-tro-su-song/ Mon, 18 Aug 2025 11:15:36 +0000 https://tapchisacdep.com/phat-hien-hanh-tinh-cach-earth-35-nam-anh-sang-co-kha-nang-ho-tro-su-song/

Các nhà khoa học đã xác nhận sự tồn tại của một hành tinh có thể sở hữu điều kiện lý tưởng để duy trì sự sống, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong ngành thiên văn học. Nhóm nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời Trottier (Canada), phối hợp với NASA, vừa công bố phát hiện hành tinh L98–59 f – một ‘siêu Trái Đất’ quay quanh sao lùn đỏ L98–59.

L 98–59 f - hành tinh có khả năng hỗ trợ sự sống ở khoảng cách tương đối gần Trái Đất. (Ảnh: ESO)
L 98–59 f – hành tinh có khả năng hỗ trợ sự sống ở khoảng cách tương đối gần Trái Đất. (Ảnh: ESO)

Hành tinh này nằm trong ‘vùng có thể ở được’ – khu vực mà nước lỏng có khả năng tồn tại trên bề mặt hành tinh, điều kiện tiên quyết cho sự sống như trên Trái Đất. Khoảng cách từ L98–59 f đến Trái Đất chỉ khoảng 35 năm ánh sáng, làm cho nó trở thành một trong những hành tinh quan trọng được phát hiện gần đây.

Ông Charles Cadieux, tác giả chính của nghiên cứu, nhận định rằng việc tìm ra một hành tinh ôn hòa trong một hệ sao nhỏ gọn là một bước tiến quan trọng. Nó minh chứng cho sự đa dạng phong phú của các hệ hành tinh bên ngoài Hệ Mặt Trời, đồng thời khẳng định tầm quan trọng của việc nghiên cứu những hành tinh quay quanh các sao lùn đỏ – loại sao phổ biến nhất trong vũ trụ.

Hệ sao L98–59 được phát hiện lần đầu vào năm 2019 với bốn hành tinh đã biết. Nhờ kết hợp thêm dữ liệu từ các đài quan sát dưới mặt đất và các phép đo chính xác hơn, các nhà khoa học giờ đây đã bổ sung hành tinh thứ năm – L98–59 f vào danh sách.

L98–59 f được phát hiện nhờ theo dõi những dao động rất nhỏ trong chuyển động của ngôi sao. Phương pháp này đòi hỏi công nghệ đo đạc cực kỳ chính xác và độ tin cậy cao. Các nhà nghiên cứu tính toán rằng lượng năng lượng mà L98–59 f nhận được từ sao chủ tương đương với mức năng lượng Trái Đất nhận từ Mặt Trời, củng cố thêm giả thiết rằng hành tinh này có thể sở hữu nước dạng lỏng và là ứng viên sáng giá cho sự sống ngoài Trái Đất.

Nhóm nghiên cứu cũng công bố thêm các thông tin quan trọng về bốn hành tinh còn lại trong hệ. Trong đó, L98–59 b – hành tinh gần sao chủ nhất, có kích thước bằng 84% Trái Đất và khối lượng bằng khoảng một nửa. Hai hành tinh tiếp theo trong hệ được cho là có địa chất tương đồng với vệ tinh Io của Sao Mộc – nơi nổi tiếng với hoạt động núi lửa mãnh liệt. Riêng hành tinh thứ tư có thể là một ‘thế giới nước’, với cấu trúc chứa phần lớn là chất lỏng.

Giáo sư René Doyon, một trong các đồng tác giả của nghiên cứu, cho rằng hệ hành tinh L98–59 cung cấp một cơ hội độc đáo để trả lời các câu hỏi nền tảng trong lĩnh vực nghiên cứu hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời. Với sự đa dạng về cấu trúc và đặc tính vật lý, L98–59 là một phòng thí nghiệm thiên nhiên lý tưởng để nghiên cứu cách mà các hành tinh loại siêu Trái Đất hoặc tiểu Hải Vương hình thành.

Nhóm nghiên cứu cho biết, sau bước phát hiện quan trọng này, họ sẽ tiếp tục sử dụng kính viễn vọng không gian James Webb – công cụ hiện đại nhất hiện nay để phân tích kỹ hơn thành phần khí quyển và bề mặt của các hành tinh trong hệ sao L98–59.

Việc phát hiện L98–59 f – hành tinh có khả năng hỗ trợ sự sống ở khoảng cách tương đối gần Trái Đất – không chỉ là bước tiến khoa học mà còn mở ra nhiều hy vọng về khả năng tồn tại sự sống ngoài hành tinh trong vũ trụ rộng lớn.

]]>
10 ngành học ít bị thay thế bởi AI, có cơ hội nghề nghiệp rộng mở https://tapchisacdep.com/10-nganh-hoc-it-bi-thay-the-boi-ai-co-co-hoi-nghe-nghiep-rong-mo/ Sat, 16 Aug 2025 18:19:07 +0000 https://tapchisacdep.com/10-nganh-hoc-it-bi-thay-the-boi-ai-co-co-hoi-nghe-nghiep-rong-mo/

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng cạnh tranh, việc lựa chọn ngành học đã trở thành một quyết định quan trọng cho tương lai. Mới đây, Viện CFA và Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York đã công bố những phát hiện mới về ngành tài chính và các ngành học khác.

Biểu đồ kết quả khảo sát của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York về Những ngành học đại học có tỷ lệ thất nghiệp cao nhất tại Mỹ: nhân chủng học, vật lý, kỹ thuật máy tính, thiết kế đồ hoạ thương mại, mỹ thuật, xã hội học, hoá học, khoa học máy tính, hệ thống thông tin và quản trị, chính sách công và luật. Ảnh: CNBC
Biểu đồ kết quả khảo sát của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York về Những ngành học đại học có tỷ lệ thất nghiệp cao nhất tại Mỹ: nhân chủng học, vật lý, kỹ thuật máy tính, thiết kế đồ hoạ thương mại, mỹ thuật, xã hội học, hoá học, khoa học máy tính, hệ thống thông tin và quản trị, chính sách công và luật. Ảnh: CNBC

Ngành tài chính, vốn được xem là ‘con đường vàng’ đến sự ổn định và thu nhập cao, đang dần mất vị thế trước các ngành học ít được chú ý như dinh dưỡng, xây dựng, nông nghiệp. Báo cáo của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York đã chỉ ra sự trỗi dậy của các ngành nhân văn, lĩnh vực lâu nay bị xem là ‘kém thực dụng’. Điều này cho thấy thị trường lao động đang có sự dịch chuyển trong tiêu chí tuyển dụng.

Biểu đồ kết quả khảo sát của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York về Những ngành học đại học có tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất tại Mỹ. Ảnh: CNBC
Biểu đồ kết quả khảo sát của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York về Những ngành học đại học có tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất tại Mỹ. Ảnh: CNBC

Theo kết quả khảo sát của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, các ngành học đại học có tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất tại Mỹ bao gồm: Khoa học dinh dưỡng (0,4%), Dịch vụ xây dựng (0,7%), Khoa học động thực vật (1%), Kỹ thuật xây dựng (1%), Giáo dục đặc biệt (1%), Nông nghiệp (1,2%), Giáo dục mầm non (1,3%), Kỹ thuật hàng không vũ trụ (1,4%), Điều dưỡng (1,4%), và Khoa học trái đất (1,5%).

Việc lựa chọn ngành học không chỉ còn là câu chuyện của đam mê mà đã trở thành một bài toán về đầu tư cho tương lai.
Việc lựa chọn ngành học không chỉ còn là câu chuyện của đam mê mà đã trở thành một bài toán về đầu tư cho tương lai.

Những số liệu này cho thấy các ngành STEM như khoa học máy tính, từng là điểm nóng tuyển dụng trong suốt giai đoạn hậu đại dịch, cũng ghi nhận tỷ lệ thất nghiệp cao. Trong khi đó, nhu cầu tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp các ngành khoa học xã hội và nhân văn lại đang gia tăng.

Thị trường lao động trong thời đại trí tuệ nhân tạo đang ưu tiên những người có khả năng tư duy tổng hợp, phân tích sâu sắc và linh hoạt trong môi trường công nghệ biến đổi.
Thị trường lao động trong thời đại trí tuệ nhân tạo đang ưu tiên những người có khả năng tư duy tổng hợp, phân tích sâu sắc và linh hoạt trong môi trường công nghệ biến đổi.

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang góp phần làm đảo lộn những định hướng nghề nghiệp truyền thống. Nếu trước đây, các ngành công nghệ và tài chính được xem là ‘vùng đất hứa’ thì nay, nhu cầu về tư duy sáng tạo, khả năng giao tiếp, xử lý tình huống – những kỹ năng đặc trưng của khối ngành nhân văn – lại ngày càng được đề cao.

Ông Peter Watkins, Giám đốc cao cấp phụ trách chương trình đại học của Viện CFA, cho rằng AI đang thay đổi cả giá trị của tấm bằng đại học. Ông Robert Goldstein, Giám đốc vận hành của tập đoàn BlackRock, cũng thẳng thắn thừa nhận công ty đang ưu tiên tuyển dụng sinh viên các ngành như lịch sử, văn học Anh – những người có khả năng tư duy tổng hợp, phân tích sâu sắc và linh hoạt trong môi trường công nghệ biến đổi.

Trong bối cảnh AI dần đảm nhiệm các công việc mang tính kỹ thuật, khả năng ‘làm người’ – với tư duy phản biện, sáng tạo và cảm xúc – trở thành lợi thế cạnh tranh mới.

Lựa chọn ngành học cần cân bằng giữa đam mê và thực tế. Kết quả khảo sát và số liệu thực tế đều cho thấy sinh viên ngày nay ngày càng thực tế hơn trong việc lựa chọn ngành học. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc chỉ nên chọn ngành ‘hot’. Ngược lại, những ngành tưởng chừng ít ‘ăn khách’ lại đang khẳng định vai trò ngày càng quan trọng trong kỷ nguyên AI.

Thị trường lao động đang không ngừng biến động. Một ngành có thể là ‘ngôi sao’ hôm nay nhưng trở nên dư thừa chỉ sau vài năm. Chính vì vậy, các bạn trẻ cần hiểu rõ thế mạnh, sở thích của bản thân, đồng thời cập nhật thường xuyên thông tin về nhu cầu nhân lực và xu hướng nghề nghiệp trong tương lai.

Chọn ngành học không chỉ là bước khởi đầu cho sự nghiệp, mà còn là quyết định chiến lược về đầu tư cá nhân. Trong bối cảnh AI và công nghệ số đang làm thay đổi sâu sắc thị trường lao động, một tấm bằng đại học chỉ phát huy giá trị khi nó được lựa chọn dựa trên sự kết hợp hài hòa giữa đam mê, năng lực cá nhân và hiểu biết thực tế về xu hướng nghề nghiệp.

Học sinh, sinh viên cần hướng tới sự linh hoạt, khả năng thích ứng và tư duy dài hạn – những yếu tố ngày càng được các nhà tuyển dụng đánh giá cao.

]]>
Khoa học vạch ra tương lai cho vũ khí hạt nhân Mỹ https://tapchisacdep.com/khoa-hoc-vach-ra-tuong-lai-cho-vu-khi-hat-nhan-my/ Sat, 09 Aug 2025 23:32:01 +0000 https://tapchisacdep.com/khoa-hoc-vach-ra-tuong-lai-cho-vu-khi-hat-nhan-my/

Trong bối cảnh căng thẳng toàn cầu và sự cạnh tranh về công nghệ quân sự ngày càng tăng, các nhà khoa học đang nỗ lực không ngừng nghỉ để nâng cao khả năng và tính hiệu quả của vũ khí hạt nhân. Một trong những quốc gia đóng vai trò then chốt trong lĩnh vực này là Hoa Kỳ, với lịch sử phát triển và duy trì kho vũ khí hạt nhân kéo dài hàng thập kỷ. Để giúp công chúng hiểu rõ hơn về vấn đề phức tạp này, một loạt podcast mới đã được giới thiệu, cung cấp một cái nhìn toàn diện về quá khứ, hiện tại và tương lai của kho vũ khí hạt nhân Hoa Kỳ.

Loạt podcast này khám phá sự tiến hóa của công nghệ hạt nhân và vai trò của nó trong chiến lược quốc phòng của Hoa Kỳ. Từ những ngày đầu tiên của Dự án Manhattan, khi bom nguyên tử đầu tiên được phát triển, cho đến những tiến bộ hiện đại trong thiết kế và sản xuất vũ khí hạt nhân, podcast cung cấp một lịch sử phong phú và chi tiết về cách thức mà Hoa Kỳ đã xây dựng và duy trì kho vũ khí của mình.

Không chỉ dừng lại ở quá khứ, loạt podcast này cũng tập trung vào hiện tại và tương lai của vũ khí hạt nhân. Các chuyên gia và nhà khoa học trong lĩnh vực này chia sẻ kiến thức và quan điểm của họ về các thách thức và cơ hội mà Hoa Kỳ đang đối mặt trong việc duy trì và phát triển kho vũ khí hạt nhân. Điều này bao gồm việc cân nhắc về an ninh quốc gia, các vấn đề kỹ thuật và công nghệ mới, cũng như tác động của vũ khí hạt nhân đối với quan hệ quốc tế và an toàn toàn cầu.

Thông qua loạt podcast này, công chúng có thể có được cái nhìn sâu sắc hơn về một trong những vấn đề quan trọng và phức tạp nhất của thời đại chúng ta. Bằng cách cung cấp thông tin chính xác và cân bằng, những người tạo ra podcast hy vọng có thể thúc đẩy sự hiểu biết và thảo luận có thông tin về tương lai của vũ khí hạt nhân và vai trò của chúng trong thế giới hiện đại. Đối với những ai quan tâm đến vật lý và công nghệ quân sự, cũng như các vấn đề an ninh và chính trị toàn cầu, loạt podcast này là một nguồn thông tin quý giá.

Nhìn chung, việc phát triển và duy trì kho vũ khí hạt nhân là một vấn đề nhạy cảm và phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về khoa học, công nghệ, và chính trị. Loạt podcast mới này đóng vai trò quan trọng trong việc làm sáng tỏ những vấn đề này, cung cấp cho công chúng một cái nhìn toàn diện và sâu sắc về một trong những khía cạnh quan trọng nhất của an ninh quốc gia và quan hệ quốc tế trong thế kỷ 21.

]]>
Ô nhiễm không khí có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer https://tapchisacdep.com/o-nhiem-khong-khi-co-the-lam-tang-nguy-co-mac-benh-alzheimer/ Sat, 09 Aug 2025 19:42:56 +0000 https://tapchisacdep.com/o-nhiem-khong-khi-co-the-lam-tang-nguy-co-mac-benh-alzheimer/

Một nghiên cứu toàn diện nhất về mối liên hệ giữa ô nhiễm không khí và nguy cơ mắc bệnh Alzheimer đã chỉ ra rằng việc tiếp xúc với một số loại ô nhiễm không khí có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh dementia. Hiện có khoảng 57 triệu người trên toàn thế giới đang mắc bệnh này, và con số dự kiến sẽ tăng lên ít nhất 150 triệu trường hợp vào năm 2050.

Báo cáo, được thực hiện bởi các nhà nghiên cứu tại đơn vị dịch tễ học của Hội đồng nghiên cứu y học tại Đại học Cambridge, đã thực hiện một đánh giá có hệ thống về 51 nghiên cứu. Các nghiên cứu này đã sử dụng dữ liệu từ hơn 29 triệu người tham gia, những người đã tiếp xúc với ô nhiễm không khí trong ít nhất một năm.

Mặc dù ô nhiễm không khí đã được xác định là một yếu tố nguy cơ cho bệnh dementia, nghiên cứu này, là nghiên cứu toàn diện nhất về loại hình này cho đến nay, đã tìm thấy mối liên hệ tích cực và có ý nghĩa thống kê giữa ba loại ô nhiễm không khí và bệnh dementia. Các chất ô nhiễm này bao gồm: PM2.5, có nguồn gốc từ khí thải xe, nhà máy điện và bếp đốt củi; khí nitơ dioxide, phát sinh từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch; và khói, có nguồn gốc từ khí thải xe và đốt gỗ.

Khi hít vào, các chất ô nhiễm này có thể thâm nhập sâu vào phổi và có liên quan đến các bệnh về đường hô hấp và tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Cụ thể, nghiên cứu đã tìm thấy rằng đối với mỗi 10 microgram trên mét khối của PM2.5, nguy cơ tương đối của một người mắc bệnh dementia sẽ tăng 17%. Sử dụng số liệu tương đương cho khói, nguy cơ tăng 13%. Nồng độ PM2.5 và khói đã đạt hoặc vượt quá mức này vào năm 2023 tại các địa điểm gần đường ở trung tâm London, Birmingham và Glasgow.

Nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh dementia là bệnh Alzheimer, và tại Vương quốc Anh, khoảng 982.000 người mắc bệnh này. Các triệu chứng bao gồm mất trí nhớ, khó khăn tập trung và thay đổi tâm trạng.

Tiến sĩ Haneen Khreis, tác giả cao cấp của nghiên cứu, cho biết rằng nghiên cứu này cung cấp ‘bằng chứng thêm để hỗ trợ quan sát rằng việc tiếp xúc lâu dài với ô nhiễm không khí ngoài trời là một yếu tố nguy cơ cho sự khởi đầu của bệnh dementia ở người lớn khỏe mạnh trước đây’.

Bà cũng nói: ‘Giải quyết ô nhiễm không khí có thể mang lại lợi ích sức khỏe, xã hội, khí hậu và kinh tế dài hạn. Nó có thể giảm gánh nặng to lớn cho bệnh nhân, gia đình và người chăm sóc, đồng thời giảm bớt áp lực lên các hệ thống chăm sóc sức khỏe bị quá tải’.

Ô nhiễm không khí có thể gây ra bệnh dementia thông qua việc gây viêm trong não và căng thẳng oxy hóa, là một quá trình hóa học trong cơ thể có thể gây hại cho các tế bào, protein và DNA.

Các nhà nghiên cứu đã thừa nhận rằng báo cáo này bị hạn chế vì phần lớn các nghiên cứu phân tích bao gồm những người tham gia da trắng và sống ở các nước có thu nhập cao. Họ cho biết các nghiên cứu trong tương lai về ô nhiễm không khí nên bao gồm nhiều người tham gia từ các nền tảng bị thiệt thòi.

Tiến sĩ Isolde Radford, quản lý chính sách cao cấp tại Alzheimer’s Research UK, cho biết: ‘Đánh giá nghiêm ngặt này bổ sung vào bằng chứng ngày càng tăng rằng việc tiếp xúc với ô nhiễm không khí – từ khói xe đến bếp đốt củi – làm tăng nguy cơ mắc bệnh dementia’.

Bà cũng nói: ‘Ô nhiễm không khí là một trong những yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được đối với bệnh dementia – nhưng nó không phải là điều mà các cá nhân có thể giải quyết một mình. Đó là nơi lãnh đạo của chính phủ là rất quan trọng’.

Alzheimer’s Research UK đang kêu gọi một cách tiếp cận phòng ngừa sức khỏe mạnh mẽ, toàn diện – một cách tiếp cận đem lại sự phối hợp giữa các bộ phận ngoài y tế, bao gồm Defra, để hành động phối hợp về các yếu tố nguy cơ của bệnh dementia.

]]>