Thượng tá Đào Trung Hiếu, Tiến sĩ Tội phạm học, gần đây đã lên tiếng cảnh báo về nguy cơ học sinh, sinh viên trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo ‘bắt cóc online’ với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Theo ông Hiếu, tâm lý của học sinh, sinh viên thường sợ quyền lực, nể danh tiếng và thiếu khả năng kiểm chứng thực tế. Khi đối mặt với một người xưng công an, các em dễ hoảng loạn và làm theo yêu cầu của kẻ xấu.

Từ khoảng một tháng trở lại đây, đã có nhiều vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản nhắm vào học sinh, sinh viên với thủ đoạn giả mạo cán bộ công an, đe dọa ‘con mồi’ để buộc phải chuyển tiền. Các đối tượng lừa đảo thường sử dụng kịch bản mồi dẫn như: ‘Em có liên quan đến một vụ án’, ‘Chúng tôi cần xác minh tài khoản của em có bị hacker lợi dụng hay không’, ‘Chuyển tiền vào tài khoản của cơ quan để chứng minh vô tội’. Thượng tá Hiếu phân tích, khi một người xưng danh công an, nói giọng nghiêm nghị, dùng từ chuyên môn, đe dọa về ‘hồ sơ’, ‘đường dây rửa tiền’, ‘có lệnh triệu tập’… thì nạn nhân lập tức rơi vào trạng thái hoảng loạn.

Cũng theo vị chuyên gia, các đối tượng thường dùng các thủ đoạn như yêu cầu nạn nhân tải ứng dụng, gửi ảnh CCCD, thậm chí bỏ nhà ra đi. Một số trường hợp, các đối tượng còn yêu cầu nạn nhân chuyển tiền vào tài khoản của cơ quan để chứng minh vô tội. Bên cạnh đó, Thượng tá Hiếu chỉ ra một số dấu hiệu nhận biết trẻ có thể đang bị kẻ xấu thao túng, như: sự thay đổi hành vi, cảm xúc và thói quen sử dụng thiết bị số; trẻ bắt đầu giấu diếm nội dung trò chuyện, đổi mật khẩu, lén lút nhắn tin về đêm…

Ông Hiếu cũng kiến nghị các phụ huynh hãy đồng hành cùng con thay vì kiểm soát cứng nhắc, còn nhà trường hãy chủ động giáo dục kỹ năng sống số như một môn học bắt buộc. Trong khi đó, cơ quan chức năng cần xây dựng kênh tiếp nhận tố giác thân thiện, dễ tiếp cận với học sinh, sinh viên. https://antvng.vn/

Là ý kiến của các chuyên gia tại hội thảo “Thủ đoạn lừa đảo qua mạng xã hội và điện thoại di động” do Công ty luật Minh Bạch tổ chức, các chuyên gia cũng nhấn mạnh về vấn đề lừa đảo trực tuyến nhắm vào học sinh, sinh viên. Luật sư Trần Tuấn Anh, Công ty luật Minh Bạch, cũng cho rằng, nhà trường và gia đình đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ học sinh, sinh viên khỏi những chiêu trò lừa đảo ngày càng tinh vi.

Ông Tuấn Anh kiến nghị, gia đình cần dành thời gian quan tâm đến con cái nhiều hơn, không chỉ là kiểm soát thiết bị điện tử, mà quan trọng hơn là xây dựng sự tin tưởng, để khi có điều bất thường xảy ra, con cái sẵn sàng chia sẻ và hỏi ý kiến cha mẹ. Từ góc độ của mình, luật sư Tuấn Anh cũng đề xuất các nhà trường cần trang bị kiến thức chuyên môn, cần lồng ghép giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng nhận diện và phòng tránh lừa đảo công nghệ cao vào trong các buổi sinh hoạt, tiết học. https://congly.vn/

Công an thành phố Hồ Chí Minh gần đây đã phát hiện và giải cứu nhiều trường hợp lừa đảo ‘bắt cóc online’ nhắm vào học sinh, sinh viên. Mặc dù nhiều nạn nhân có kiến thức về công nghệ, nhưng họ thiếu kỹ năng để nhận diện các chiêu trò lừa đảo, khiến họ trở thành mục tiêu của các đối tượng lừa đảo.

Một trường hợp điển hình gần đây là của sinh viên L.T.K.Y (SN 2004, ngụ phường Bảy Hiền, thành phố Hồ Chí Minh). Y nhận được cuộc gọi điện thoại từ người tự xưng là nhân viên giao hàng Shopee, yêu cầu kết bạn trên Zalo. Sau đó, một người mặc sắc phục Công an đã gọi video qua Zalo, nói rằng Y liên quan đến một đường dây ma túy và rửa tiền. Người này yêu cầu Y cài đặt phần mềm ‘Zoom Workplace’ và đăng nhập theo mã riêng để ‘làm việc nội bộ’. Trong quá trình ‘làm việc’, các đối tượng đã biết Y muốn đi du học Mỹ và yêu cầu Y chuyển khoản tổng cộng hơn 800 triệu đồng vào tài khoản ngân hàng mà chúng chỉ định để ‘chứng minh tài chính’.

Các đối tượng lừa đảo thường tiếp cận nạn nhân thông qua tin nhắn, cuộc gọi hoặc video call. Chúng thường giả danh cán bộ Công an và nói rằng đang xử lý một vụ án liên quan đến nạn nhân, chẳng hạn như rửa tiền, buôn bán ma túy, gian lận tài chính… Qua đó, chúng cố gắng gieo rắc sự hoang mang và sợ hãi vào tâm lý người bị hại. Khi nạn nhân bắt đầu lo sợ, chúng liền yêu cầu người đó ‘hợp tác điều tra’ bằng cách rời khỏi nơi ở, đến thuê một phòng khách sạn hay nhà nghỉ, ở yên một chỗ.

Thượng tá Lê Duy Sâm, Phó Trưởng phòng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hồ Chí Minh, cho biết rằng học sinh, sinh viên và người trẻ cần trang bị cho mình kỹ năng nhận diện các chiêu trò lừa đảo và cảnh giác cao độ trước mọi yêu cầu bất thường qua mạng. Ông cũng nhấn mạnh rằng đừng để ‘màn hình điện thoại’ trở thành công cụ dẫn dắt cuộc đời bạn rơi vào tay kẻ xấu.

Công an thành phố Hồ Chí Minh đã giải cứu nhiều nạn nhân trong các vụ lừa đảo ‘bắt cóc online’ và cảnh báo người dân cần cẩn thận khi nhận được các cuộc gọi hoặc tin nhắn lạ. Bất kỳ cuộc gọi nào mạo danh cán bộ Công an, Viện Kiểm sát, yêu cầu cài phần mềm, chuyển tiền hoặc thuê khách sạn… đều là lừa đảo. Do đó, người dân cần nâng cao cảnh giác và kỹ năng nhận diện các chiêu trò lừa đảo để bảo vệ bản thân.

Thời gian gần đây, thủ đô Hà Nội xuất hiện nhiều vụ việc sinh viên các trường đại học trở thành nạn nhân của những kẻ lừa đảo bằng cách giả danh cơ quan Công an qua điện thoại. Những đối tượng này thường sử dụng thủ đoạn tinh vi và tạo ra tình huống cấp bách nhằm lừa đảo các gia đình.

Cụ thể, một số trường hợp đã được ghi nhận là những kẻ lừa đảo yêu cầu gia đình chuyển tiền để giải quyết các vấn đề liên quan đến pháp lý hoặc bằng cách tạo ra tình huống “bắt cóc online”. Bằng cách này, những kẻ lừa đảo tạo áp lực lên người thân của nạn nhân, buộc họ phải chuyển tiền để giải quyết vấn đề.

Mới đây, tại phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội, Công an đã kịp thời ngăn chặn một vụ lừa đảo liên quan đến việc một kẻ giả danh Công an. Đối tượng này đã đe dọa một nữ sinh viên nhằm thực hiện hành vi “bắt cóc online”. Rất may là nhờ sự can thiệp kịp thời của cơ quan chức năng, vụ việc đã được ngăn chặn và nữ sinh viên này đã tránh được một tình huống nguy hiểm.

Theo thông tin từ cơ quan Công an, các vụ việc lừa đảo kiểu này thường diễn ra khi đối tượng sử dụng thông tin cá nhân của nạn nhân để tạo ra các tình huống giả mạo. Sau đó, họ sẽ liên hệ với gia đình nạn nhân và yêu cầu chuyển tiền để giải quyết vấn đề. Do đó, người dân cần nâng cao cảnh giác trước những tình huống tương tự và không nên cung cấp thông tin cá nhân cũng như chuyển tiền khi chưa xác minh rõ ràng.

Để phòng tránh những vụ việc lừa đảo kiểu này, người dân, đặc biệt là sinh viên và người thân của họ, cần luôn tỉnh táo và không cung cấp thông tin cá nhân qua điện thoại cho những người lạ. Ngoài ra, cần xác minh rõ ràng thông tin trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào. Khi gặp các tình huống nghi ngờ, người dân có thể liên hệ trực tiếp với cơ quan chức năng để được hỗ trợ và tư vấn kịp thời.

Nói cách khác, mặc dù những kẻ lừa đảo đang không ngừng thay đổi và nâng cao thủ đoạn của mình, nhưng với sự cảnh giác cao độ và kiến thức cần thiết, mỗi người có thể tự bảo vệ mình trước những mối nguy hại tiềm ẩn này. Đồng thời, sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chức năng và người dân là yếu tố quan trọng để ngăn chặn và xử lý các vụ lừa đảo hiệu quả.

Trong trường hợp cần hỗ trợ và tư vấn về an toàn thông tin và phòng chống lừa đảo, người dân có thể liên hệ với Cổng thông tin điện tử Bộ Công an hoặc các cơ quan công an địa phương để được giúp đỡ.