Nội dung chính
Trong số các yếu tố gây ung thư cổ tử cung, một số bệnh lây truyền qua đường tình dục đóng vai trò quyết định. Dưới đây là ba bệnh phổ biến khiến nguy cơ mắc bệnh này tăng đáng kể và những biện pháp phòng ngừa thiết thực.
Các bệnh lây truyền tình dục làm tăng nguy cơ ung thư cổ tử cung
1. Nhiễm virus HPV qua quan hệ tình dục
HPV (Human Papillomavirus) là virus lây truyền qua quan hệ tình dục phổ biến nhất và chiếm khoảng 90% các trường hợp ung thư cổ tử cung theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Hơn 300 triệu phụ nữ trên toàn cầu đã từng nhiễm một trong các loại HPV gây bệnh.
Phần lớn người nhiễm không có triệu chứng và virus có thể tự khỏi, nhưng một tỷ lệ nhỏ (khoảng 5-10%) sẽ duy trì nhiễm lâu năm, gây biến đổi tế bào cổ tử cung thành tổn thương tiền ung thư. Nếu không được phát hiện và điều trị, những tổn thương này có thể tiến triển thành ung thư.
Theo bác sĩ chuyên khoa Ung bướu, BSCKI Hoàng Trọng Điểm, HPV là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất. Virus lây lan qua tiếp xúc da‑da, bao gồm quan hệ âm đạo, hậu môn và cả quan hệ miệng.
Một số chủng HPV (đặc biệt là 16, 18, 31, 33, 45) có liên quan chặt chẽ tới các loại ung thư phụ khoa và cả ung thư dương vật, hậu môn, miệng.
2. Nhiễm Chlamydia trachomatis
Chlamydia là vi khuẩn phổ biến truyền qua quan hệ tình dục. Nhiều nghiên cứu, bao gồm một phân tích hệ thống của CDC năm 2022, cho thấy phụ nữ nhiễm Chlamydia có nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung cao hơn 1,5‑2 lần so với người không nhiễm.
Vi khuẩn gây viêm nhiễm kéo dài ở vùng chậu và cổ tử cung, làm tổn thương niêm mạc và tạo môi trường thuận lợi cho HPV xâm nhập sâu hơn, kéo dài thời gian tồn tại và tăng khả năng tiến triển thành ung thư.
3. Nhiễm virus HIV
Mặc dù HIV không trực tiếp gây ung thư cổ tử cung, nhưng nó làm suy giảm hệ miễn dịch, khiến cơ thể khó tiêu diệt các tế bào nhiễm HPV. Phụ nữ nhiễm HIV có tỷ lệ tiến triển từ tổn thương tiền ung thư thành ung thư nhanh gấp 2‑3 lần so với người có hệ miễn dịch bình thường.
HIV cũng làm tăng khả năng nhiễm HPV và giảm hiệu quả của vaccine, vì vậy việc quản lý HIV đồng thời với tầm soát HPV trở nên vô cùng quan trọng.
4. Biện pháp quan trọng để phòng ngừa và phát hiện sớm
Chuyên gia y tế khuyến cáo hai biện pháp then chốt:
- Tiêm vaccine phòng ngừa HPV: Vaccine hiện nay bảo vệ trước 9 loại HPV gây bệnh, bao gồm các chủng 16 và 18. Độ tuổi tiêm đã mở rộng từ 9‑26 tuổi lên tới 45 tuổi cho cả nam và nữ.
- Tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ: Bắt đầu từ tuổi 21 hoặc ngay sau khi có quan hệ tình dục đầu tiên. Phương pháp Pap smear và xét nghiệm HPV kết hợp giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư với tỷ lệ chữa khỏi trên 90%.
Even after vaccination, phụ nữ vẫn cần thực hiện khám sàng lọc định kỳ vì vaccine không bảo vệ hoàn toàn mọi chủng HPV.
Hãy thảo luận với bác sĩ để lên kế hoạch tiêm vaccine và lịch tầm soát phù hợp với sức khỏe cá nhân.
Đừng để bệnh lây truyền tình dục làm giảm chất lượng cuộc sống – hành động ngay hôm nay để bảo vệ sức khỏe sinh sản của bạn.